Znasz ten poranny rytuał? Chodzisz od okna do okna i trzymasz przycisk, aż roleta dojedzie do góry. Wieczorem to samo w drugą stronę. A gdy wyjeżdżasz na kilka dni, rolety albo są cały czas zamknięte, albo cały czas otwarte — i z ulicy od razu widać, że nikogo nie ma.

U mnie w domu — we Wrocławiu, na Swojczycach — rolety robią to same. Te od strony ulicy rano otwierają się o wschodzie słońca, a wieczorem zamykają o zachodzie. Gdy chcę zamknąć wszystkie naraz — naciskam jeden bezprzewodowy przycisk. A z telefonu steruję nimi z dowolnego miejsca. Wszystko to bez kucia ścian, bez wymiany łączników i bez nowych przewodów.

Dwa okna z roletami opuszczonymi do połowy, za oknem nisko świecące słońce

W tym wpisie pokazuję, jak to zrobiłem, jakiego sprzętu użyłem i jak go skonfigurować — krok po kroku.

W skrócie

  • Każda roleta dostała moduł Shelly 2PM schowany w puszce za istniejącym łącznikiem. Łącznik działa dalej tak jak wcześniej.
  • Harmonogramy otwierają rolety od strony ulicy o wschodzie i zamykają je o zachodzie słońca — godziny same przesuwają się z porami roku.
  • Automatyzacja „upał” zamyka rolety, gdy na zewnątrz jest gorąco i mocno świeci słońce.
  • Przycisk Shelly BLU RC Button 4 w przedpokoju otwiera lub zamyka wszystkie rolety jednocześnie — to dwie sceny w aplikacji Shelly.
  • Home Assistant wykrywa wszystkie moduły automatycznie i steruje nimi lokalnie, bez chmury — u mnie działają w nim automatyzacje wschodu, zachodu i upału.
  • Aplikacja Shelly to druga droga sterowania każdą roletą z telefonu.

Schemat: łącznik roletowy (przewodowo) i przycisk Shelly BLU RC Button 4 (Bluetooth) sterują modułem Shelly 2PM Gen4, który zasila silnik rolety; Home Assistant i telefon łączą się z modułem przez Wi-Fi

Sprzęt, którego użyłem

Sercem całego systemu jest moduł do sterowania roletami. Montuje się go w puszce elektrycznej, za łącznikiem, którym dotąd sterowałeś roletą. Przez dwa lata używałem Shelly 2PM drugiej generacji, a teraz większość rolet działa już na najnowszej, czwartej:

Jeśli nie potrzebujesz Zigbee ani Matter, sprawdzi się też tańszy Shelly 2PM Gen3 — w trybie rolety działa tak samo.

Do sterowania wszystkimi roletami jednocześnie używam bezprzewodowego przycisku:

Jak działa Shelly 2PM w trybie rolety

Shelly 2PM ma dwa wyjścia: jedno podaje napięcie na kierunek „w górę”, drugie na „w dół”. W trybie rolety moduł pilnuje, żeby nigdy nie były włączone oba naraz — tak samo jak zwykły łącznik roletowy.

Do wejść modułu podłącza się istniejący łącznik. Dzięki temu domownicy nie muszą niczego się uczyć — roletę dalej otwiera się przyciskiem na ścianie. Telefon, harmonogramy i automatyzacje to dodatkowe możliwości, a nie zamiennik.

Najważniejsza zaleta 2PM to pomiar mocy. Moduł „czuje”, kiedy silnik dojechał do krańcówki, więc po kalibracji zna czas przejazdu rolety i jej aktualne położenie. Możesz ustawić roletę na 30% albo 70%, a nie tylko „góra” albo „dół”. Moduł potrafi też zatrzymać roletę, gdy wykryje nagły wzrost poboru prądu — np. gdy coś zablokuje jej ruch.

Montaż krok po kroku

Uwaga: montaż wymaga pracy przy instalacji 230 V. Jeśli nie masz uprawnień elektrycznych, zleć go elektrykowi — albo napisz do mnie, zrobię to za Ciebie.

1. Wyłącz zasilanie. Wyłącz bezpiecznik obwodu rolet i sprawdź próbnikiem, że w puszce nie ma napięcia.

2. Sprawdź puszkę. Wykręć łącznik i zobacz, co jest w środku. Potrzebujesz przewodu fazowego (L), neutralnego (N) i dwóch przewodów do silnika rolety (góra/dół). Shelly 2PM wymaga przewodu neutralnego. Zmierz też głębokość puszki: jeśli ma co najmniej 6 cm, moduł zmieści się razem ze standardowym łącznikiem roletowym. W płytszych puszkach zamiast zwykłego łącznika stosuję płaski przełącznik Shelly — moduł montuje się w jego uchwycie i wszystko się mieści:

Przekrój puszki podtynkowej: w puszce o głębokości co najmniej 6 cm moduł Shelly 2PM Gen4 mieści się za standardowym łącznikiem, w płytszej montuje się go w uchwycie płaskiego przełącznika Shelly

Do przełącznika potrzebna jest ramka — ja używam pojedynczej ramki Shelly Wall Frame 1.

Otwarta puszka podtynkowa z podłączonym modułem Shelly 2PM Gen4 (zaciski O1, L, L, O2, S1, S2, N), przed nią wysunięty osprzęt ścienny

3. Podłącz moduł. Moduł ma dwa zaciski L — oba podłączasz do fazy, a zacisk N do przewodu neutralnego. Wspólny przewód silnika rolety też łączysz z N, a przewody kierunków (góra/dół) z wyjściami O1 i O2. Łącznik roletowy podłączasz do wejść S1 i S2, a jego wspólny zacisk zasilasz z fazy. Przewód ochronny PE silnika łączysz z PE instalacji — nie z modułem. Zawsze sprawdź schemat w instrukcji modułu i opis przewodów silnika. Uwaga przy starszych modułach: Shelly Plus 2PM (Gen2) ma te same zaciski, ale w innej kolejności (N, O1, L, L, O2, S1, S2) — podłączaj według opisów na obudowie, nie według położenia.

Schemat podłączenia Shelly 2PM Gen4 w trybie rolety: zaciski O1, L, L, O2, S1, S2, N; oba L do fazy, N i wspólny przewód silnika do neutralnego, kierunki silnika do O1 i O2, łącznik roletowy między fazą a S1 i S2

4. Włącz zasilanie i dodaj moduł do aplikacji. W aplikacji Shelly dodajesz nowe urządzenie — telefon znajdzie je przez Bluetooth lub Wi-Fi. Następnie przełączasz profil urządzenia na „Roleta” (Cover) i wybierasz typ łącznika, który masz na ścianie.

5. Skalibruj roletę. Uruchamiasz kalibrację w aplikacji — roleta sama przejedzie w górę i w dół, a moduł zapamięta czas przejazdu. Od tej chwili widzisz położenie rolety w procentach.

Aplikacja Shelly: roleta w salonie ze suwakiem położenia, otwarta w 100%, przyciski Open i Close

6. Złóż wszystko z powrotem. Wsuwasz moduł do puszki, przykręcasz łącznik. Z zewnątrz nie widać żadnej różnicy.

Automatyczne otwieranie o wschodzie i zamykanie o zachodzie słońca

To funkcja, której używam najczęściej — a właściwie nie używam, bo działa sama.

W ustawieniach każdego modułu Shelly można dodać harmonogram, który zamiast konkretnej godziny korzysta ze wschodu lub zachodu słońca dla Twojej lokalizacji. Zimą rolety zamykają się więc około 16:00, latem około 21:00 — bez przestawiania czegokolwiek.

Kilka ustawień, które polecam:

  • Przesunięcie względem wschodu/zachodu. Możesz ustawić np. zamykanie 15 minut po zachodzie, żeby w pokoju nie zrobiło się ciemno za wcześnie.
  • Sypialnia rządzi się swoimi prawami. W czerwcu słońce wschodzi przed 5:00 — mało kto chce wtedy pobudki. Dla sypialni lepiej ustawić otwieranie o stałej godzinie, a w weekend osobny, późniejszy harmonogram.
  • Rolety jako wygląd zamieszkanego domu. Gdy wyjeżdżasz, rolety dalej otwierają się rano i zamykają wieczorem. Z ulicy dom wygląda normalnie.

Ważne: harmonogramy zapisane w samym module działają lokalnie — nawet gdy w domu nie ma internetu.

U mnie harmonogram mają rolety od strony ulicy: o zachodzie słońca same się zamykają, a o wschodzie — otwierają. Wieczorem nikt z ulicy nie zagląda do środka, a rano nie muszę o nich pamiętać. Mam to ustawione jako automatyzację w Home Assistant (o tym niżej), ale ten sam efekt da się uzyskać samym harmonogramem w aplikacji Shelly.

Automatyzacja „Wschód” w Home Assistant: wyzwalacz „Kiedy słońce wschodzi”, akcje otwierają rolety Blat, Kuchnia, Schody i Wejście

Jeden przycisk do wszystkich rolet

Harmonogram to podstawa, ale czasem trzeba coś zmienić ręcznie — np. zamknąć wszystkie rolety naraz przed wyjściem z domu albo gdy zaczyna się burza.

Do tego służy przycisk Shelly BLU RC Button 4 ZB. Nie wymaga żadnych przewodów: działa na baterii i komunikuje się przez Bluetooth (ma też Zigbee). Trzyma się na magnesie, więc w każdej chwili można go zdjąć ze ściany i użyć jak pilota. Shelly 2PM Gen4 (i Gen3) można z nim sparować bezpośrednio (funkcja BTHome Components), więc nie potrzebujesz dodatkowej centralki.

Przycisk Shelly BLU RC Button 4 na magnetycznym uchwycie na ścianie w przedpokoju

Ma cztery przyciski, a każdy rozpoznaje wielokrotne kliknięcia — razem można im przypisać do 16 różnych akcji. U mnie przycisk wisi w przedpokoju: jedno kliknięcie prawego górnego przycisku otwiera wszystkie rolety, dwa kliknięcia — zamykają. Te akcje to dwie proste sceny w aplikacji Shelly.

Dwie sceny w aplikacji Shelly: „Otwórz wszystkie rolety” — jedno kliknięcie prawego górnego przycisku otwiera rolety; „Zamknij wszystkie rolety” — podwójne kliknięcie je zamyka

Bez Home Assistant: reguły i sceny w aplikacji Shelly

Jeśli nie masz Home Assistant, sporo zrobisz w samej aplikacji Shelly. Poza harmonogramami można w niej tworzyć sceny — reguły w stylu „jeśli…, to…”. Kilka przykładów, które warto rozważyć:

  • zamknij rolety od południa, gdy temperatura w pokoju przekroczy 25°C (z czujnikiem temperatury, np. Shelly BLU H&T ZB),
  • zamknij wszystkie rolety jednym przyciskiem w aplikacji przed wyjściem z domu,
  • otwórz rolety w salonie do połowy w weekendowe poranki.

Dobrze wiedzieć: sceny w aplikacji Shelly działają przez chmurę, więc wymagają internetu. Harmonogramy zapisane w samym module — nie.

Integracja z Home Assistant

Jeśli korzystasz z Home Assistant, Shelly to jeden z najwygodniejszych wyborów. Moduły pojawiają się w Home Assistant same — system wykrywa je w sieci i proponuje dodanie. Każda roleta to osobna encja z położeniem w procentach, którą widzisz na pulpicie i możesz użyć w automatyzacjach.

Komunikacja odbywa się lokalnie, bez pośrednictwa chmury, więc działa szybko i niezależnie od internetu.

U mnie Home Assistant odpowiada za automatyzacje zależne od pory dnia — otwieranie rolet od ulicy o wschodzie i zamykanie o zachodzie słońca — i z jego pulpitu mogę też sterować każdą roletą bezpośrednio. Akcje przycisku w przedpokoju zostawiłem w aplikacji Shelly.

Mam tam też automatyzację zależną od pogody: rolety zamykają się same, gdy na zewnątrz robi się gorąco i mocno świeci słońce. Home Assistant bierze pod uwagę temperaturę zewnętrzną i nasłonecznienie, więc w upalne dni słońce nie nagrzewa pokoi, zanim ktokolwiek zdąży o tym pomyśleć.

Oś dnia: o wschodzie słońca rolety od ulicy się otwierają, przy upale i mocnym słońcu rolety się zamykają, o zachodzie rolety od ulicy się zamykają; o każdej porze przycisk w przedpokoju otwiera (1×) lub zamyka (2×) wszystkie rolety

Tak wygląda karta rolet na moim pulpicie. Rolety z pokojów dzieci ukryłem na zrzucie, bo w nazwach mają ich imiona.

Pulpit Home Assistant z kartą „Rolety”: każda roleta z przyciskami w górę, stop i w dół

Dzięki Home Assistant możesz połączyć rolety z resztą domu, np.:

  • zamykać rolety, gdy uzbroisz alarm,
  • sterować roletami głosem przez Asystenta Google, Alexę lub Siri,
  • otwierać rolety stopniowo rano zamiast budzika.

Shelly 2PM Gen4 obsługuje dodatkowo standard Matter, więc można go dodać bezpośrednio do Apple Home, Google Home czy Alexy — nawet bez Home Assistant.

Ile to kosztuje

Koszt jest prosty do policzenia: jeden moduł Shelly 2PM na każdą roletę plus jeden przycisk BLU. Nie potrzebujesz centralki, a przy puszkach o głębokości co najmniej 6 cm — także nowych łączników.

U mnie wygląda to tak:

  • Rolet: 10.
  • Moduł Shelly 2PM: ok. 140 zł za sztukę, czyli ok. 1400 zł za cały dom.
  • Płaski przełącznik Shelly: ok. 40 zł + ramka ok. 23 zł — tylko tam, gdzie puszka jest płytsza niż 6 cm.
  • Montaż: ok. 10–15 minut na jedną roletę.

Przy 10 roletach to więc mniej więcej 2–2,5 godziny pracy, bez kucia i bez brudu.

Wolisz gotowe rozwiązanie z montażem? Zobacz pakiety w cenniku — rolety ze sterowaniem z telefonu i harmonogramami są już w pakiecie Start.

Efekt po dwóch latach użytkowania

Rolety mam zautomatyzowane od dwóch lat. Zaczynałem na modułach Shelly 2PM drugiej generacji (Shelly Plus 2PM), a niedawno większość wymieniłem na Gen4, żeby mieć dodatkowe funkcje: Matter oraz bezpośrednie parowanie z przyciskiem Shelly BLU, bez pośredników. Kilka rolet wciąż działa na Gen2 — i nie przeszkadza to: różne generacje Shelly bez problemu współpracują ze sobą, a w aplikacji Shelly i w Home Assistant obsługuję je dokładnie tak samo.

Najlepsze w tym rozwiązaniu jest to, że o roletach po prostu przestałem myśleć. Otwierają się i zamykają same, a gdy potrzebuję czegoś innego — mam przycisk na ścianie, przycisk BLU albo telefon.

Co zmieniło się na co dzień:

  • W domu jest chłodniej — rolety zamykają się, zanim słońce nagrzeje pokoje.
  • Czujemy się bezpieczniej po zmroku — rolety od ulicy zamykają się same o zachodzie słońca.
  • Wszystko obsługujemy z telefonu albo dedykowanym przyciskiem w przedpokoju.

Przesuwne drzwi na taras z roletami opuszczonymi do połowy

I najważniejsze: przez dwa lata nie było żadnych kłopotów.

Najczęstsze pytania

Czy Shelly 2PM potrzebuje przewodu neutralnego? Tak. Bez przewodu neutralnego w puszce moduł nie zadziała. W większości instalacji roletowych przewód N jest dostępny, ale warto to sprawdzić przed zakupem.

Czy zwykły łącznik na ścianie dalej działa? Tak. Łącznik podłącza się do wejść modułu, więc roletę otwierasz i zamykasz tak samo jak wcześniej.

Czy rolety działają bez internetu? Tak. Łącznik, harmonogramy zapisane w module i Home Assistant działają lokalnie. Bez internetu nie zadziałają tylko sceny z chmury Shelly — u mnie to akcje przycisku BLU — i sterowanie spoza domu.

Czy można sterować roletami głosem? Tak — przez Home Assistant albo bezpośrednio przez Matter (Shelly 2PM Gen4) w Google Home, Alexie lub Apple Home.

Czy montaż wymaga kucia ścian? Nie. Moduł mieści się w istniejącej puszce za łącznikiem, a przycisk BLU jest bezprzewodowy.